تعلیق دسترسی Anthropic؛ آیا هند به سمت هوش مصنوعی مستقل حرکت می‌کند؟

پس از تعلیق دسترسی به مدل‌های جدید Anthropic، هند درباره آینده هوش مصنوعی خود به بحث نشسته است

تصمیم ناگهانی شرکت Anthropic برای تعلیق دسترسی به جدیدترین مدل‌های هوش مصنوعی خود، موجی از نگرانی و بحث را در صنعت فناوری جهان به راه انداخته است. این اقدام که در پی یک دستور دولتی از سوی ایالات متحده انجام شد، در هند بیش از هر جای دیگری توجه‌ها را جلب کرده و بار دیگر پرسش مهمی را مطرح کرده است: آیا یکی از بزرگ‌ترین بازارهای هوش مصنوعی جهان می‌تواند همچنان به فناوری‌هایی وابسته باشد که در خارج از مرزهایش توسعه یافته و کنترل می‌شوند؟

تعلیق دسترسی به مدل‌های جدید Anthropic

Anthropic اواخر روز جمعه اعلام کرد که به دنبال دریافت دستور دولت آمریکا، دسترسی به مدل‌های تازه معرفی‌شده Fable 5 و Mythos 5 را برای تمامی اتباع خارجی، حتی کارکنان غیرآمریکایی خود، متوقف می‌کند.

این تصمیم تنها چند روز پس از اعلام همکاری Anthropic با شرکت Tata Consultancy Services برای توسعه استفاده سازمانی از هوش مصنوعی در هند اتخاذ شد. همین موضوع نشان می‌دهد که برنامه‌های هوش مصنوعی هند تا چه اندازه به فناوری‌های آمریکایی وابسته شده‌اند.

ماجرا از کجا آغاز شد؟

اگرچه جزئیات کامل این تصمیم هنوز مشخص نیست، برخی گزارش‌ها مدعی‌اند نگرانی‌های امنیتی اولیه توسط اندی جسی، مدیرعامل آمازون، به دولت آمریکا منتقل شده است.

همچنین رسانه The Information گزارش داده که کاخ سفید قصد ندارد محدودیت‌های مشابهی را برای سایر شرکت‌های فعال در حوزه هوش مصنوعی اعمال کند و بخشی از مسئولیت این اتفاق را به نحوه مدیریت آسیب‌پذیری‌های امنیتی موسوم به Jailbreak در Anthropic نسبت می‌دهد.

در مقابل، Anthropic با این روایت مخالفت کرده و تأکید دارد که چنین محدودیتی نباید اعمال می‌شد.

نگرانی درباره وابستگی هند به فناوری خارجی

این اتفاق بحث گسترده‌ای را میان بنیان‌گذاران استارتاپ‌ها، سرمایه‌گذاران و کارشناسان فناوری در هند ایجاد کرده است.

اکنون بسیاری از فعالان این حوزه می‌پرسند آیا هند باید سرمایه‌گذاری در توسعه مدل‌های بومی را افزایش دهد، به سمت مدل‌های متن‌باز حرکت کند یا همچنان به چند شرکت آمریکایی ارائه‌دهنده مدل‌های پیشرفته متکی بماند؟

برای برخی کارشناسان، این تصمیم یک هشدار جدی درباره وابستگی فناوری است. از نگاه آن‌ها، دسترسی به زیرساخت‌های حیاتی هوش مصنوعی می‌تواند در هر زمان تحت تأثیر تصمیمات سیاسی و ژئوپلیتیکی کشورهای دیگر قرار گیرد.

هند؛ دومین بازار بزرگ شرکت‌های هوش مصنوعی

هند در سال‌های اخیر به یکی از مهم‌ترین بازارهای جهانی هوش مصنوعی تبدیل شده است.

Anthropic و OpenAI هر دو اعلام کرده‌اند که هند پس از آمریکا، دومین بازار بزرگ آن‌ها محسوب می‌شود. به همین دلیل این شرکت‌ها طی ماه‌های اخیر حضور خود را در هند گسترش داده، نیروهای بیشتری جذب کرده و همکاری‌های متعددی را با شرکت‌های محلی آغاز کرده‌اند.

همین وابستگی گسترده باعث شده تصمیم اخیر Anthropic فراتر از یک اتفاق تجاری ساده تلقی شود و به موضوعی راهبردی برای آینده فناوری هند تبدیل شود.

«این اتفاق همه چیز را تغییر می‌دهد»

آکریت وایش، بنیان‌گذار پلتفرم سرمایه‌گذاری هوش مصنوعی Activate، معتقد است این تصمیم نگاه هند به موضوع «هوش مصنوعی حاکمیتی» را متحول خواهد کرد.

او می‌گوید پس از انتشار این خبر شوکه شده و اکنون بیش از گذشته به ضرورت توسعه توانمندی‌های داخلی هوش مصنوعی باور دارد.

به گفته او، بسیاری از استارتاپ‌ها احتمالاً به سمت مدل‌های متن‌باز حرکت خواهند کرد تا وابستگی خود را به تعداد محدودی از ارائه‌دهندگان آمریکایی کاهش دهند.

تأثیر محدودیت‌ها بر رقابت استارتاپ‌ها

ویجای رایاپاتی، مدیرعامل Atomicwork، هشدار داده است که چنین محدودیت‌هایی می‌تواند به ضرر استارتاپ‌های بین‌المللی تمام شود.

او معتقد است اگر دسترسی به مدل‌های پیشرفته هوش مصنوعی بر اساس ملیت افراد محدود شود، شرکت‌هایی که تیم‌های چندملیتی دارند در رقابت با شرکت‌های آمریکایی با چالش‌های جدی روبه‌رو خواهند شد.

به گفته او، دسترسی نابرابر به فناوری‌های پیشرفته می‌تواند مزیت رقابتی بزرگی برای برخی شرکت‌ها ایجاد کند.

آینده بازار کار فناوری در هند

همزمان با این اتفاق، برخی شرکت‌ها نیز در حال بازنگری ساختار نیروی انسانی خود هستند.

برای مثال، شرکت آمریکایی Opendoor اخیراً دفتر خود در هند را تعطیل کرد. مدیرعامل این شرکت دلیل این تصمیم را نزدیک‌تر کردن فعالیت‌ها به بازار آمریکا و حرکت به سمت تیم‌های کوچک‌تر مبتنی بر هوش مصنوعی عنوان کرده است.

این اقدام نگرانی‌هایی را درباره آینده مشاغل فناوری و جایگاه هند به عنوان یکی از مهم‌ترین مراکز مهندسی نرم‌افزار جهان ایجاد کرده است.

درخواست برای سرمایه‌گذاری بیشتر در هوش مصنوعی

سریدار ومبو، بنیان‌گذار Zoho، در واکنش به این رویداد اعلام کرد که هند باید استفاده از مدل‌های متن‌باز را به‌طور جدی دنبال کند.

در مقابل، موهانداس پای، مدیر سابق Infosys، خواستار اجرای یک برنامه ملی گسترده برای توسعه هوش مصنوعی شد.

او پیشنهاد داده دولت هند سالانه حدود ۵ میلیارد دلار در حوزه هوش مصنوعی و فناوری‌های پیشرفته سرمایه‌گذاری کند و برنامه‌های حمایتی بزرگی برای توسعه زیرساخت‌های ابری، سخت‌افزار و صنعت نیمه‌رساناها به اجرا بگذارد.

آیا هند برای رقابت جهانی آماده است؟

با وجود رشد سریع بازار هوش مصنوعی در هند، این کشور هنوز بازیگر بزرگی در توسعه مدل‌های بنیادی محسوب نمی‌شود.

بیشتر شرکت‌های هندی روی توسعه محصولات و خدمات مبتنی بر مدل‌های موجود تمرکز دارند و تنها تعداد محدودی از استارتاپ‌ها در حال توسعه مدل‌های پایه هستند.

برخی کارشناسان معتقدند مشکل اصلی کمبود سرمایه نیست، بلکه کمبود نیروی انسانی متخصص، زیرساخت‌های محاسباتی و توانایی اجرای پروژه‌های بزرگ هوش مصنوعی است.

هوش مصنوعی و ژئوپلیتیک؛ جدایی‌ناپذیر از یکدیگر

پراسانتو روی، کارشناس سیاست‌گذاری فناوری در دهلی نو، معتقد است تصمیم Anthropic می‌تواند نگاه دولت هند به موضوع استقلال فناوری را تغییر دهد.

او این رویداد را با محدودیت‌های مالی اعمال‌شده علیه روسیه پس از جنگ اوکراین مقایسه می‌کند و معتقد است این اتفاق نشان داد فناوری‌های پیشرفته نیز می‌توانند به ابزاری ژئوپلیتیکی تبدیل شوند.

به باور او، حتی اگر این تصمیم در آینده لغو شود، یک واقعیت روشن شده است:

«مدل‌های هوش مصنوعی خارجی هرگز کاملاً از سیاست و ژئوپلیتیک جدا نیستند و فناوری‌های آمریکایی نیز در نهایت تحت تأثیر سیاست‌های آمریکا قرار دارند.»