پیامکهای جعلی، واتساپ و تماسهای تلفنی؛ چگونه کلاهبرداران از هر ۷ نفر، یک نفر را قربانی میکنند؟
پیامکهای جعلی، واتساپ و تماسهای تلفنی؛ چگونه کلاهبرداران از هر ۷ نفر، یک نفر را قربانی میکنند؟
کلاهبرداریهای اینترنتی هر سال پیچیدهتر و گستردهتر میشوند. اگر در گذشته ایمیلهای فیشینگ اصلیترین ابزار مجرمان سایبری بودند، امروز پیامکها، تماسهای تلفنی و پیامرسانهایی مانند واتساپ به مهمترین کانالهای کلاهبرداری تبدیل شدهاند.
بر اساس گزارش سالانه شرکت Bitdefender، در سال ۲۰۲۵ کلاهبرداریهای آنلاین حدود ۴۴۲ میلیارد دلار خسارت به مصرفکنندگان سراسر جهان وارد کردهاند. همچنین ۱۴ درصد از افراد اعلام کردهاند که طی یک سال گذشته قربانی نوعی کلاهبرداری سایبری شدهاند؛ یعنی تقریباً از هر هفت نفر، یک نفر.
در ادامه بررسی میکنیم که کلاهبرداران چگونه از کانالهای مختلف برای فریب کاربران استفاده میکنند و چگونه میتوان از این تهدیدها در امان ماند.
پیامک؛ ابزاری ساده اما بسیار مؤثر برای کلاهبرداری
بسیاری از کاربران هنوز پیامک را یکی از مطمئنترین روشهای ارتباطی میدانند. همین اعتماد باعث شده پیامک به یکی از محبوبترین ابزارهای کلاهبرداران تبدیل شود.
بررسی بیش از ۱.۴ میلیارد پیامک نشان داده است که بیش از ۵ درصد آنها به فعالیتهای کلاهبرداری مرتبط بودهاند. به بیان ساده، از هر ۲۰ پیامک، یک پیام میتواند خطرناک باشد.
رایجترین انواع کلاهبرداری پیامکی عبارتاند از:
کلاهبرداریهای مالی
پیامهایی که خود را از طرف بانکها، مؤسسات مالی یا شرکتهای سرمایهگذاری معرفی میکنند و کاربران را به وارد کردن اطلاعات بانکی یا پرداخت وجه ترغیب میکنند.
پیامهای مرتبط با بازی و سرگرمی
پیامهایی با وعده دریافت جایزه، شرکت در قرعهکشی یا دسترسی به امکانات ویژه بازیهای آنلاین.
پیامهای جعلی تحویل مرسوله
در این روش، کاربر پیامکی درباره بسته پستی یا مرسوله دریافت میکند و برای مشاهده وضعیت ارسال یا پرداخت هزینه، به یک سایت جعلی هدایت میشود.
تماسهای تلفنی جعلی؛ روشی که همچنان قربانی میگیرد
تماس تلفنی همچنان یکی از مؤثرترین روشهای کلاهبرداری محسوب میشود. مجرمان سایبری با سوءاستفاده از اعتماد کاربران، خود را بهعنوان نماینده بانک، پشتیبانی فنی یا حتی نهادهای دولتی معرفی میکنند.
طبق گزارش Bitdefender، بیش از ۱۵ درصد تماسهای بررسیشده ناخواسته یا مشکوک بودهاند.
در بسیاری از موارد، کلاهبرداران:
- خود را کارمند بانک معرفی میکنند.
- ادعا میکنند حساب کاربر در خطر است.
- درخواست نصب نرمافزار دسترسی از راه دور میکنند.
- رمز عبور یا کدهای تأیید را درخواست میکنند.
هدف اصلی این تماسها دسترسی به اطلاعات مالی یا کنترل دستگاه قربانی است.
واتساپ؛ بستری محبوب برای کلاهبرداریهای جدید
با افزایش استفاده از پیامرسانها، واتساپ نیز به یکی از اهداف اصلی مجرمان سایبری تبدیل شده است.
یکی از نکات نگرانکننده گزارش Bitdefender این است که بیش از ۶۰ درصد کلاهبرداریهای واتساپی از طریق حسابهای تجاری (Business) انجام میشود. این حسابها ظاهر رسمیتری دارند و اعتماد کاربران را راحتتر جلب میکنند.
کلاهبرداران از امکاناتی مانند:
- پاسخهای خودکار
- پروفایلهای حرفهای
- پیامهای انبوه
- لینکهای سفارشی
برای افزایش اعتبار ظاهری خود استفاده میکنند.
دو نمونه از رایجترین کلاهبرداریهای واتساپی
کلاهبرداری «به فرزند من رأی بده»
در این روش، حساب واتساپ یکی از دوستان یا آشنایان هک میشود.
پیامی برای مخاطبان ارسال میشود که از آنها میخواهد برای فرزند فرد در یک مسابقه مدرسه یا مسابقه رقص رأی بدهند.
کاربر پس از کلیک روی لینک، وارد صفحهای جعلی میشود و از او خواسته میشود:
- شماره تلفن خود را وارد کند.
- کد تأیید ارسالشده را ثبت کند.
- وارد حساب واتساپ خود شود.
در نتیجه، کلاهبردار کنترل حساب واتساپ قربانی را به دست میگیرد.
کلاهبرداری تقویم کریسمس سفورا
در این نوع کلاهبرداری، پیامهایی با ظاهر برندهای شناختهشده ارسال میشود.
به کاربران وعده داده میشود که در ازای پرداخت مبلغی ناچیز برای هزینه ارسال، هدیه یا محصول رایگان دریافت خواهند کرد.
پس از ورود به سایت جعلی، قربانی اطلاعات شخصی و بانکی خود را وارد میکند و اطلاعات او سرقت میشود.
چرا جوانان بیشتر قربانی میشوند؟
برخلاف تصور عمومی، افراد جوان بیش از سالمندان در معرض این نوع کلاهبرداریها قرار دارند.
آمارها نشان میدهد:
- حدود ۲۰ درصد از نسلهای جوان قربانی کلاهبرداری شدهاند.
- این رقم برای افراد بالای ۵۵ سال حدود ۹.۷ درصد است.
دلیل اصلی این موضوع حضور بیشتر جوانان در:
- شبکههای اجتماعی
- بازیهای آنلاین
- پیامرسانها
- پلتفرمهای دیجیتال
است؛ جایی که مجرمان سایبری نیز فعالیت گستردهای دارند.
چگونه از خود در برابر این کلاهبرداریها محافظت کنیم؟
به شماره تماس اعتماد نکنید
شماره نمایش داده شده روی گوشی میتواند جعلی باشد. در صورت دریافت تماس مشکوک، تماس را قطع کرده و از طریق شماره رسمی سازمان یا بانک تماس بگیرید.
نرمافزار ناشناس نصب نکنید
هیچ بانک یا سازمان معتبری از شما نمیخواهد نرمافزار کنترل از راه دور روی دستگاه خود نصب کنید.
کدهای تأیید را در اختیار دیگران قرار ندهید
کدهای یکبار مصرف، رمزهای عبور و کلمات بازیابی حساب باید کاملاً محرمانه باقی بمانند.
آدرس سایتها را بررسی کنید
قبل از وارد کردن اطلاعات شخصی، دامنه سایت را به دقت بررسی کنید.
از احراز هویت چندمرحلهای استفاده کنید
ترجیحاً از اپلیکیشنهای احراز هویت استفاده کنید و تا حد امکان به پیامک وابسته نباشید.
جمعبندی
کلاهبرداران سایبری دیگر تنها به ایمیلهای جعلی متکی نیستند. امروزه پیامکها، تماسهای تلفنی و پیامرسانهایی مانند واتساپ به ابزارهای اصلی آنها تبدیل شدهاند.
روشهای کلاهبرداری هر روز پیچیدهتر میشوند، اما رعایت چند اصل ساده امنیتی میتواند احتمال قربانی شدن را به میزان قابل توجهی کاهش دهد.
به یاد داشته باشید که در دنیای دیجیتال امروز، هر تماس، پیام یا لینک ناشناخته باید تا زمان اثبات اعتبار، مشکوک تلقی شود. این رویکرد محتاطانه میتواند از سرقت اطلاعات، خسارتهای مالی و سوءاستفاده از هویت شما جلوگیری کند.
دیدگاه ها
نظرات شما
دیدگاه ها